دومینوی افشای گرانی در بورس | کدام محصولات رکورددار افزایش قیمت شدند؟
به گزارش نبض بورس، افشاهای جدید در سامانه کدال، از موج تازهای از افزایش قیمتها پرده برداشته است. دادههای رسمی شرکتهای بورسی نشان میدهد از ماکارونی و شکر تا دارو، تایر و تخممرغ، افزایش نرخها وارد فاز نگرانکننده شده است. این موج گرانی مستقیماً به سفره مردم، هزینه درمان و حملونقل خانوارها منتقل میشود و نشانهای از تشدید فشار تورمی بر معیشت است.
شوک اول به سفره: ماکارونی ۲۱٪ گران شد
زر ماکارون قیمت ماکارونی رشتهای ۷۰۰ گرمی را از ۴۷۰,۰۰۰ ریال به ۵۷۰,۰۰۰ ریال افزایش داده است؛ یعنی رشد ۲۱ درصدی در یکی از کالاهای پرمصرف سبد غذایی.
این افزایش نشان میدهد حتی اقلام پایه غذایی نیز وارد چرخه جدید گرانی شدهاند؛ چرخهای که مستقیماً هزینه ماهانه خانوارها را بالا میبرد.
شکر با جهش سنگین: افزایش ۴۶٪ در شکر سفید
در صنعت قند و شکر، شرکتهای صنعتی و کشاورزی شیرین خراسان و کشت و صنعت جوین قیمت شکر سفید را از ۴۶۳,۰۰۰ ریال به ۶۷۶,۹۰۰ ریال رساندهاند.
این یعنی افزایش حدود ۴۶ درصدی در کالایی که نقش مستقیم در صنایع غذایی و مصرف خانوار دارد. چنین افزایشی، بهصورت زنجیرهای روی قیمت شیرینی، نوشیدنیها و بسیاری از محصولات غذایی اثر میگذارد.
شیر خام؛ افزایش ۱۹ تا ۲۶ درصدی که مستقیماً روی قیمت ماست و پنیر مینشیند
بر اساس افشای شرکت لبنیات پاستوریزه پاک، نرخ خرید شیر خام از ۳۷۰,۰۰۰ ریال به ۴۶۵,۰۰۰ ریال افزایش یافته که معادل رشد ۲۶ درصدی است. همزمان، شرکت فرآوردههای دامی و لبنی بهار دالاهو نیز از افزایش نرخ شیر خام از ۳۹۵,۰۰۰ ریال به ۴۷۰,۰۰۰ ریال خبر داده که بیانگر رشد ۱۹ درصدی هزینه ماده اولیه اصلی صنعت لبنیات است. این اعداد نشان میدهد حذف ارز ترجیحی و آزادسازی نرخها، مستقیماً بهای تمامشده تولید ماست، پنیر، دوغ و سایر اقلام لبنی را بالا برده است. از آنجا که سهم شیر خام بیش از ۶۰ درصد بهای تمامشده محصولات لبنی است، این افزایش بهطور اجتنابناپذیر در هفتههای آینده خود را در قالب گرانی دوباره لبنیات در سطح خردهفروشی نشان خواهد داد؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر سبد غذایی خانوار، بهویژه در آستانه سال نو، وارد میکند.
رکورددار گرانی: تخممرغ با جهش بیش از ۱۱۵٪
شرکت سیمرغ قیمت تخممرغ فله را از ۷۶۷,۸۷۰ ریال به ۱,۶۵۰,۰۰۰ ریال افزایش داده است.
این تغییر به معنای افزایش بیش از ۱۱۵ درصدی است؛ یکی از بالاترین رشدهای ثبتشده در افشاهای اخیر. طبق افشای این شرکت ذرت و سویا که سهم 70 درصدی از هزینه های تولید این شرکت دارند به ترتیب 289 درصد و 233درصد افزایش قیمت داشتند.
این جهش نشان میدهد شوک نهادههای دامی مانند ذرت و سویا چگونه بهسرعت به قیمت نهایی کالاهای پروتئینی منتقل میشود.
دارو هم گران شد: افزایش تا ۴۹٪ در اقلام دارویی
در حوزه سلامت، شرکت کارخانجات داروپخش اعلام کرده نرخ فروش ۱۲۷ قلم دارو بهطور میانگین ۴۹ درصد افزایش یافته است؛ از ۱,۳۹۹,۷۴۰ ریال به ۱,۹۸۲,۵۴۳ ریال.
همچنین در کیمیاکالای رازی، فرآوردههای موضعی از ۹۱۱,۲۰۲ ریال به ۱,۷۱۴,۲۸۶ ریال رسیدهاند که به معنای افزایش حدود ۸۸ درصدی در برخی اقلام است.
این ارقام نشان میدهد هزینه درمان خانوارها در مسیر صعودی پرشتابی قرار گرفته است.
تایر؛ سه شرکت، افزایش همزمان ۳۵٪
در صنعت تایر، سه شرکت بزرگ بهصورت همزمان افزایش نرخ اعمال کردهاند:
-
آرتا ویل تایر: از ۱,۹۰۴,۵۳۲ ریال به ۲,۵۷۱,۱۱۸ ریال → +۳۵٪
-
ایران تایر: از ۱,۹۷۹,۱۴۲ ریال به ۲,۶۷۱,۸۴۲ ریال → +۳۵٪
-
کویر تایر: از ۱,۹۶۲,۴۷۲ ریال به ۲,۶۴۹,۳۳۷ ریال → +۳۵٪
افزایش همزمان تایر به معنای رشد هزینه حملونقل و اثر غیرمستقیم بر قیمت تمامشده کالاها و خدمات است.
روغن موتور؛ رشد تا ۳۵٪ در هزینه نگهداری خودرو
در بخش روانکارها نیز افزایش نرخ ثبت شده است:
-
نفت ایرانول: از ۹۳۸,۶۷۰ ریال به ۱,۲۶۷,۲۰۴ ریال → +۳۵٪
-
نفت پارس: از ۹۰۶,۵۷۱ ریال به ۱,۲۲۳,۸۷۱ ریال → +۳۵٪
-
نفت سپاهان: از ۱,۰۱۷,۳۲۹ ریال به ۱,۳۷۳,۳۹۴ ریال → +۳۵٪
این افزایشها بهطور مستقیم هزینه استفاده و نگهداری خودرو را برای خانوارها بالا میبرد.
صنایع غذایی رضوی؛ افزایش نزدیک به ۱۹٪
در صنایع غذایی رضوی، نرخ گروهی از محصولات از ۹۱۲,۵۰۰ ریال به ۱,۰۸۸,۱۱۹ ریال افزایش یافته است که معادل حدود ۱۹ درصد رشد است.
این افزایش نیز در ادامه موج گرانی اقلام خوراکی قرار میگیرد.
چرا این موج گرانی شکل گرفته است؟
-
حذف ارز ترجیحی و آزادسازی نرخ ارز
-
افزایش هزینه مواد اولیه و نهادههای وارداتی
-
رشد هزینه انرژی، بستهبندی و حملونقل
-
تلاش شرکتها برای جلوگیری از افت سودآوری
-
مجوزهای افزایش نرخ از انجمنها و مراجع ذیصلاح
تفاوت کلیدی: محصول نهایی یا شوک نهاده؟
در برخی شرکتها مانند سیمرغ، افزایش نرخ مربوط به محصول نهایی (تخممرغ) است، اما ریشه آن در جهش هزینه نهادههایی مانند ذرت و سویاست.
این یعنی شوک هزینهای در بالادست، مستقیماً و سریع به قیمت مصرفکننده منتقل شده است.
حرف آخر
افشای نرخ محصولات بورسی در سال ۱۴۰۴، نشان میدهد که افزایش قیمتها محدود به یک بخش یا صنعت نیست. فشار بر مصرفکننده، از کالاهای اساسی مانند ماکارونی و شکر تا محصولات صنعتی و دارویی، گسترده است. نکته مهم آن است که بیشترین افزایشها مربوط به محصولاتی بوده که شرکتها خود تولید میکنند و مواد اولیه را مستقیماً خریداری میکنند. این روند هشداردهنده، پیامد مستقیمی بر قدرت خرید خانوارها و تورم معیشتی در آستانه سال نو دارد.
بدون کنترل هوشمندانه زنجیره تأمین، مدیریت نرخ ارز و نظارت بر قیمتگذاری شرکتها، دومینوی گرانی ادامه خواهد داشت و فشار بر سفره مردم بیشتر خواهد شد.




